Əgər “Albalı bağı” yalnız qəhrəmanların taleyindən bəhs etsəydi, çoxdan unudulmuşdu. Çexovun dramaturgiyası qəhrəmanlardan deyil, zamandan doğulur. Onun personajları artıq fərd kimi yaşamır, onlar zamanın fraqmentləri, keçmişin kölgəsi, gələcəyin pıçıldayan səsidir.

Ranevskaya – keçmişin əsiridir; Lopaxin – yeni dünyanın praktiki nəbzidir; Trofimov – doğulacaq sabahın səsi; Firs – tarixdən düşüb qalan köhnə saat əqrəbidir; Varya – sakit düşüncənin simvoludur; Qayov və Yaşa isə, əslində, bu dünyanın müxtəlif qatlarını göstərən, hərəkətsiz, amma vacib fiqurlardır.

Çexov əsəri “komediya” adlandıranda, bizimlə ironik zarafat edir. Hə, komediya… amma kimin üçün? Əgər bu komediyadırsa, onda gülüşümüz niyə boğazımızda ilişir? Ortada nə qan var, nə ölüm, nə də böyük qışqırıq. Bu, sükut içindəki “gülməli faciə”dir, gülüş göz yaşının paltosunu geyinir, göz yaşı isə gülüşün maskasını taxır.

Əsərdə heç bir real qəhrəman yoxdur. Burada hər baxış bir xatirədir, hər səssizlik bir monoloqdur. Hər kəsin içində bir “albalı bağı” var - bir vaxt sevdiyi, amma geri dönə bilmədiyi bir yer. Çexov bu pyesdə həmin yerin qapısını açır, işıq salır və sonra sakitcə uzaqlaşır.

Bu əsərdə hadisə yoxdur, amma hər şey baş verir. Səsi uzaqdan gələn balta ilə burada ağac yox, keçmiş kəsilir. Çexovun ustalığı ondadır ki, o, bizi ağlatmadan kədərləndirir, danlamadan düşündürür, səssizcə içimizə toxunur. Hər səssizlik bir düşüncə, hər gülümsəmə bir faciə, hər addım bir zaman keçididir.

Oxucu əsərin sonunda yalnız qəhrəmanlarla deyil, öz itirilmiş bağlarıyla üz-üzə qalır. Çexov burada insanın ağrıyan tərəfini gülüşlə, gülən tərəfini ağrı ilə göstərir. Hər kəs var, amma heç kim yoxdur. Hər şey dəyişir, amma heç nə görünmür. Əslində Çexovun əsərinin tam olaraq məqsədi də budur: “boşluq içində çoxluq” ...