Ana səhifə » Persona » Aygün Aslanlı – Sükutunu pozmayan İNSAN…

Son yazılar

Müsahibə
May 10, 2019

“Bermud üçbucağı”nda – Gülşad Baxşıyeva

Afişa
İyun 13, 2019

Paytaxt teatrlarının həftəlik repertuarı (13 iyun – 20 iyun)

Müsahibə
İyun 13, 2019

Dağlar Yusif – “dOM” Teatrından reportaj: ”Bu şəxsən mənimçün təzə deyil”

Xəbər
İyun 13, 2019

Bəsti Cəfərova – 60 yaş

Xəbər
İyun 13, 2019

“Leyli və Məcnun” operasının növbəti tamaşası keçiriləcək

Xəbər
İyun 12, 2019

Dərbənddə “Nəsimi ili-Nəsimi dili” tamaşası təqdim olunub

Xəbər
İyun 12, 2019

Azərbaycanlı rejissor dünyaya səs salan layihəyə imza atdı

Xəbər
İyun 11, 2019

Akademik Musiqili Teatrda ənənəvi mükafatlandırma olacaq

Xəbər
İyun 10, 2019

“Kubinka” tamaşasının premyerası baş tutacaq

Xəbər
İyun 9, 2019

Rus Dram Teatrı “Tənhalığın komediyası”nı təqdim edib

Xəbər
İyun 8, 2019

“dOM” Teatrı “Tuğanlıq” festivalında mükafat qazanıb

Persona
İyun 7, 2019

Aydın Talıbzadə – “SFİNKS VƏ KONTRABAS”

Xəbər
İyun 7, 2019

Nəsimiyə həsr olunmuş tamaşa Dərbənd qalasında

Xəbər
İyun 7, 2019

Teatrlarda PR işinin təşkili mövzusunda dəyirmi masa keçirilib

Xəbər
İyun 7, 2019

“Qızıl balıq” tamaşasının premyerası oldu

Xəbər
İyun 7, 2019

“Sonuncu”nun kinoversiyası çəkilir

Xəbər
İyun 7, 2019

Lənkəranda keçirilən Beynəlxalq Teatr Festivalı başa çatıb

Mövqe
İyun 6, 2019

Bayram kimi festival

Xəbər
İyun 5, 2019

YUĞ Dövlət Teatrı bu gün “Novruz” Festivalında çıxış edəcək

Xəbər
İyun 5, 2019

Uşaqların üzünü güldürən festival

Xəbər
İyun 5, 2019

Serbiya, Özbəkistan və Azərbaycan opera ulduzları birgə çıxış edəcəklər

Xəbər
İyun 2, 2019

I Lənkəran Beynəlxalq Teatr Festivalı ikinci gününü başa vurdu

Xəbər
İyun 2, 2019

Lənkəran Teatr Festivalının birinci günü başa çatdı

Mövqe
May 30, 2019

Aynurə Mustafayeva – Niyə biz yaxşı dram yarada bilmirik?!

Xəbər
May 30, 2019

LƏNKƏRANDA I BEYNƏLXALQ TEATR FESTİVALI KEÇİRİLƏCƏK

Müsahibə
May 30, 2019

Naibə Allahverdiyeva: “Bu sənətin nümayəndəsi olduğum üçün utanıram”

Xəbər
May 29, 2019

I Lənkəran Beynəlxalq Teatr Festivalı keçiriləcək

Persona
May 29, 2019

Aygün Aslanlı – Sükutunu pozmayan İNSAN…

Xəbər
May 28, 2019

Akademik Musiqili Teatrı işə qəbul elan edir (R)

Xəbər
May 27, 2019

“Boy çiçəyi” tamaşası İlyas Əfəndiyevin 105 illik yubileyinə həsr olunub 

Xəbər
May 26, 2019

Səhnə “Bizim Don Kixot”undur

Aygün Aslanlı – Sükutunu pozmayan İNSAN…

Pantomima teatrının yubileyi idi. Adətən, bir-birinin işinə açıq gözlə baxa bilməyən, umub-küsən, bir-birini itələyən sənət adamlarını bu balaca teatr birləşdirmişdi. Hamı bir az kövrəlmişdi, hamıda bir azca gənc pantomimçilərlə fəxr, teatra sevgi, nostalji var idi. Qısası, kiçik, kasıb zalda çox səmimi, qeyri-rəsmi atmosfer hökm sürürdü. Teatrın aktyorlarının hazırladıqları nömrələr qonaqların “bədahətən” təbrikləri ilə kəsilirdi. Namiq Ağayev yuxusunu danışır, onu Nazim Hikmətin şeiri ilə bitirir, Azərpaşa Nemət zarafatları ilə aktyor dostlarını sancır, Nurəddin Mehdixanlı pafoslu çıxışın yeri varmı-yoxmu deyə götür-qoy eləyir, əlindəki hədiyyəni əlləşdirir, Fəxrəddin Manafov fəlsəfi görkəmini pozmadan susurdu… Proqramlaşdırılmasa da, öz axarı ilə gedən məclisin bir yerində xalq artisti, aktyor Fuad Poladov təbrik üçün ayağa qalxdı. Asta addımlarla keçib səhnənin yuxarı başındakı stulda oturdu, salonu soldan sağa gözbəgöz süzdü. Aşağı baxdı, sonra bir də salona göz atdı. Saniyələr keçir, zal səssizcə onu gözləyirdi. Az qala bir dəqiqə keçəndən sonra Fuad Poladov dimdik zala baxıb dedi: “Bax, sükutu belə oynayarlar” …

və… alqışlar!..

…Fuad Poladov haqqında danışan hər kəsin ilk, ya da ən azı, ikinci cümləsi bu olur: “Pauza saxlamağın ustası, sükutu oynamağı bacaran aktyor”. Yalnız ürəyi dolu olanlar, sözün sehrli gücünü bilənlər susmağa üstünlük verirlər- sözləri qiymətdən salmamaq üçün. Məqamında demək üçün… Fuad Poladov sözü hiss eləyir, onu eşidir və qoruyur.
Yaşıdlarımın əksəriyyəti kimi mən də onu uşaqlıqdan tanıyıram.

Uzaq zümrüd şəhərdə istirahət, bayram günlərimizin tək-tük əyləncələrindən biri də təkrar-təkrar yayımlanan televiziya tamaşalarını, filmləri izləmək idi. Bu günün insanı seriallara necə baxırsa, biz də onda həmin tamaşalara, filmlərə elə baxırdıq, sözlərini əzbərləyirdik, qəhrəmanlara aşiq olurduq. O vaxta qədər daha çox teatr həvəskarları tərəfindən tanınan Fuad Poladov da Lütfi Məmmədbəyovun “Atayevlər ailəsi”, “Alov” televiziya tamaşalarından sonra kütlənin sevimlisinə çevrilən aktyorlardan biri idi.

Baxmayaraq ki, hər iki tamaşada mənfi rol oynayırdı. Ancaq dövr səksənlərin əvvəli idi. Daha doğrusu, “Atayevlər ailəsi” 1979, “Alov” isə 1980-də efirlərə çıxmışdı. Kommunizmdə hər kəsi gözləyən ideal həyat, hüquq bərabərliyi, insana əməyinə görə qiymət vermək və sair və ilaxır tipli arzular artıq saxta pafoslu şüardan başqa bir şey deyildi. Və insanlar emin bəxtiyarovlara, şahsuvarovlara daha rəğbətlə yanaşırdılar. Çünki onlar hələ də “bizim sovet hökümətimiz, kommunist vicdanı” deyən müsbət qəhrəmanlardan daha maraqlı, daha gerçək idilər, onların dedikləri və elədikləri reallıqda baş verənlərə daha yaxın idi. Ona görə də Emin Bəxtiyarovun “Emmunuel Kantın transsendental fəlsəfəsinə görə”, Yaşar Nurinin “bu fani dünyada paççahdan-zaddan da olmadıq” cümlələri aforizmə çevrilmişdi. Ən çox da Emin Bəxtiyarov sevilirdi. Əgər milis işçisi Şahsuvarov ənənəvi, birxətli mənfi personaj idisə, Emin elə deyildi. İkisi də, demək olar ki, eyni xarakterli obraz olsa da, dərinlik baxımından fərqlənirdilər. Emin Bəxtiyarovun öz fəlsəfəsi vardı, əməllərini əsaslandırmağı bacarırdı. Fuad Poladovun ironik intonasiyası, jestləri, pauzaları, qırıq- qırıq gülüşü isə onu çoxqatlı eləyir, ziddiyyəti artırırdı. Şahsuvarovu da, Bəxtiyarovu da tamaşaçıya sevdirən sadəcə öz zəmanələrinin qəhrəmanı olmaqları deyildi, həm də xarizmaları idi.

Uzun sözün qısası, mən Emin Bəxtiyarovdan, dolayısı ilə Fuad Poladovdan, o tip kişilərdən qorxurdum. Elə indi də qorxuram. Soyuq zəhm yağan baxışlar, sanki yuxarıdan aşağı baxan gözlər, qəflətən adamın gözünün içinə zillənəndə üzə qonan yumşaq təbəssüm, həmişə dik olan qamət… Bütün bunlarda bir iblisanəlik var. Eyni zamanda həm özündən itələyən, həm də özünə çəkən. Fuad müəllim məndə həmişə bu obrazla asossasiya olunub. Onu səhnədən kənarda, məsələn, Fəvvarələr meydanında gəzərkən müşahidə eləyəndə bu təəssüratım daha da möhkəmlənib. Odur ki, onun haqqında kitab hazırlamaq təklifi alanda həmin qorxu və cazibənin təsiri altında, yəni daha çox qadın marağıma yenik düşərək razılaşmışdım. Teatr Xadimləri İttifaqında baş tutan tanışlıq mərasimində qarşımda özünü yaxşı tanıyan, nə istədiyini bilən, adına və mövqeyinə hörmət eləyən və ətrafdakılardan da eyni münasibəti gözləyən bir kişi oturmuşdu. Üstəlik o həm də peşəkar aktyor idi. Üstəlik lap başdan “çox özəl mövzularda heç bir sual verilməyəcək” deyə şərt qoymuşdu. Vaxt az, söhbət isə sərhədli…

Bəs onu qısa müddətdə necə tanıyacaqdım, nə yazacaqdım? Ümumiyyətlə, kimisə yaxından, mərhəminə qədər tanıya bilmək üçün neynəmək lazımdı? Ünsiyyətdə olmaq. Səbrlə müşahidə eləmək və məqamında görmək. Təəssüf ki, Fuad müəllimi belə daimi müşahidə imkanım yox idi. Birinci, onun zəhminə görə, ikinci mənim komplekslərim ucbatından. Ardıcıllığı dəyişmək də olar, nəticə dəyişməyəcək. Odur ki, ən yaxşı bacardığım iki şeyi eləmək qərarına gəldim- sual vermək (hərdən onun qoyduğu yasağı pozmaq bahasına da olsa) və dinləmək.

Son görüşümüzdə kitabı necə bitirəcəyimi bilmədiyimi, finalı tapmadığımı dedim. Heç düşünmədən cavab verdi: “yazın ki, Fuad Poladov heç vaxt nöqtə qoymur”.

Nöqtə qoymurmu? Başdan-ayağa üç nöqtə olan biri nöqtə qoymaz ki… Ancaq o üçnöqtələrin arxasında, öz sözü ilə desəm, skafandrın altında mərd, özünə, sözünə sadiq, ən əsası isə peşəsinə aşiq, mükəməlliyə can atan bir kişi gördüm. Bir də qəhrəmanlarımızın qum qalalar kimi bir nəfəsdən toza çevrildiyi zamanda duruşu, don kixotluq kimi dəyərləndirilən əməlləri ilə bir az da sonuncu mogikanı. Zatən kitabı da elə buna görə çap eləmədilər. Əksər sənət adamları başlarını straus kimi qumda gizlədəndə Fuad Poladov şəxsiyyət olduğunu göstərmişdi, vicdanının səsini dinləmişdi deyə… Fuad müəllim onda buna bircə cümlə ilə münasibət bildirmişdi: Daha o kitabın çap olunmağını istəmirəm! Və o məşhur sükut…

Çünki, Nizaməddin Şəmsizadənin sözləri ilə desək, bir inad… İnad və inam onu seçdiyi yoldan sapmağa qoymur. Nəyə inandığını isə təkcə özü bilir. Onun aktyorluğu peşə seçməyi çoxlarını təəccübləndirir. V.Reznikovanın yazdığı kimi «Fuadda bu sənətdəki kişilərə xas olan ədəbazlıq, xəstəliyi xatırladan diqqət mərkəzində olmaq arzusu, öz personasına qıcıq yaradan aludəçilik yoxdu. Ümumiyyətlə, o, heç kimə ehtiyacı olmayan adam təsiri bağışlayır: ətraf aləmdən azacıq uzaq duran, təmkinli. Sanki daima çox vacib bir şey haqqında düşünür. Bir sözlə, bütün diqqətini daxili «mən»ində gedən proseslərə cəmləmiş introvert».

Elə insanlar var ki, missiyaları özlərindən qabaq doğulur, dünyaya həqiqəti bilərək — o həqiqət hər nədisə — və onu ötürmək üçün gəlirlər. Bəlkə Fuad Poladov da onlardan biridi? Böyüdüyü mühit, xasiyyəti — heç nə sənəti nişan vermir. Amma elə bil, hansısa qüvvə onu yönləndirib, daş-kəsəkli çığırlardan, əngəllərdən keçirərək sonsuz ana yola çıxardıb. O da yolu əlinə alıb gedirdi.

Dzen fəlsəfəsinə görə dünyanın əbədi dəyişkənliyi ilə tamamlıq, bitmişlik ideyası bir araya sığmır. Buna görə incəsənət də bitmiş fikirdən qaçmalıdı. Mükəmməlləşmək mükəmməl olmaqdan daha gözəldi. Tam kamilliyə yalnız bir anlıq çatmaq mümkündü, o an da sonra dəyişkənliyin axınında əriyir. Kamilləşmə prosesində zirvə, rahatlıq nöqtəsi ola bilməz və yoxdu.
Nöqtə yoxdu.

Oxşar yazılar

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir