Ceyhun Mirzəli – Hasarın o üzünə baxa bilirikmi?!

Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində oynanılan “Hasarın o üzü” tamaşası günümüzün aktual problemlərindən birinə toxunan əsər kimi bir neçə ildir repertuardan düşmür. Əli Əmirlinin “Hasarın o üzü” pyesi əsasında rejissor Bəhram Osmanovun quruluş verdiyi tamaşa günümüzün vacib problemlərindən birinə – din və onun insan həyatına təsirinə həsr edilib. Ailə-məişət mövzusunda olan bu səhnə əsəri insanı bir çox suallarla baş-başa buraxır.

Əvvəla, onu qeyd etmək yerinə düşər ki müəllifin bundan öncəki dramlarında da din motivinə yer verilib. Belə ki, dramaturqun H.Z.Tağıyevin həyatına həsr etdiyi “Mesenat” tamaşasında milyonçunun 1920-ci ilin təbədüllatlı prosesləri fonunda Allaha üz tutması göstərilir. Tağıyev ömrünün sonunda həyat, tale, ölüm barədə ibrətamiz kəlamlar söyləyir. Müəllifin “Hasarın o üzü” əsərində isə bu motiv genişlənərək dramın mövzusuna çevrilmişdir.

Dramın baş qəhrəmanlarından olan Qərib (Nurəddin Mehdixanlı) həkim-onkoloqdur, dinə münasibəti mənfidir. Bu, Qərib həkimin dinlə bağlı təsəvvürlərinin yanlış olması ilə bağlıdır. O, həyat yoldaşı Humayı (Həmidə Ömərova) namaz üstə görərkən evini məscidə bənzədir. Qərib, həkim olaraq, gördüklərinə və tibb elminin uğurlarına inanır. Onun sonda imana gəlməsi isə bir qədər alınmayıb, çünki əsərdə Qəribin imana gedən yolunun dinamikası göstərilmir.

Humay isə dindar bir xanımdır. Keçmişdə onun da səhvləri olub. Həyatında boşluq hiss etdikdə ibadət etməyə başlayıb, indi daim Allahın adını zikr edir. Onun ibadətinin həm müsbət, qismən də mənfi tərəfləri var. Humay ətrafındakı çarə axtaran insanlara həddən artıq həsas yanaşır. Buna görə də ailəsindən bir qədər uzaq düşür. Amma bu uzaqlaşmağa səbəbkar yalnız o deyil: həyat yoldaşı və qızı da onu anlamır.Lakin Qərib onun baxışlarını qəbul etməsə də, Humayla onu birləşdirən bir dəyər var: onların hər ikisi mərhəmətlidir. Onların qızları Zərif ailənin tək övladıdır. Bu personaj müasir Azərbaycan gəncinin faciəvi tipidir. Bu gənc xanım müasir həyata sıx bağlıdır, 21-ci əsrin qanunlarını özü üçün ən əsas meyar sayır. Daş ürəkli görünsə də, qəlbində özünəməxsus zərif hissləri var. Əsər boyu mənəvi iztirab çəkir. Atasına bənzəyir. Anası ilə mübahisələrində dindən qorxduğunu deyir. Nigahdan kənar hamilə qalır. Bu hadisə ailəsində qeyi-müəyyən durum yaradır. Humay bu xəbəri Qəribə deyəndə onun qol-qanadı sınır, xərçəng xəstəliyinə tutulur.

Çiçək beyin xərçənginə tutulan dindar qızdır. Valideyn himayəsindən məhrum olan zavallı qız Qərib həkimlə qarşılaşır. Başqa həkimlər ondan qaçdıqları halda, Qərib Çiçəyi pulsuz müayinə edir. Çiçəyin, ailə üzvləri ayrı-ayrı qütblərdə dayanan bu evə gəlişi əsərdəki konfiliktə yeni çalar qatır. Çiçək Humay xanımla birgə namaz qılır. Həm də Humay xanım Çiçəyi özünə həmdəm bilir.Gördüyümüz kimi, bu teatr tamaşasında üç problem qoyulur – dinin insan həyatına təsiri, xərçəng, abort. Hər problem özlüyündə ayrı bir cığırla gedir. İmansız Qərib həkimin imanlı Çiçəyi şiş xəstəliyindən xilas etməyə çalışarkən özünün bu bəlaya düçar olması düşündürücü dramatik gedişdir. Gənclik xətası nəticəsində erkən hamilə qalıb uçuruma doğru gedən Zərifin mentaliteti qırxüzlü adlandırması onu bir qədər Cabbarlının faciəvi qəhrəmanlarına bənzədir. Humay xanımın bütün xüsusiyyətləri ilə birgə imanına sadiq qalması insanı düşündürməyə vadar edir.  Buradakı personajların hər biri, haradasa, yarımçıq şəxslərdir. Hər kəs, hətta ən çətin anda belə özünə bəraət qazandırmağa çalışır.

Səhnədə ev əşyalarının qarışıq olması diqqət çəkir, bu, ailədə vəhdətin olmamasına işarədir. Bu, eyni zamanda çağdaş zamanın proplemlərinə tutulmuş güzgüdür. Pyesdə mübahisələr zamanı cənnət hazırlığından çox danışılır. Humayı əri və qızı cənnətə hazırlaşmaqda qınayırlar. Bu yerdə Həzrət Əlinin kəlamı yada düşür , “Ya Rəbb, sənə səcdə edirəm, sənə səcdə etmirəm ki, sənin cəhənnəmindən qorxuram, sənə səcdə etmirəm ki, sənin cənnətində gözüm var. Mən sənə ona görə səcdə edirəm ki, sən səcdəyə layiqsən”.

 

- Advertisement -

BIR CAVAB BURAXIN

şərhinizi daxil edin!
Buraya adınızı daxil edin

Read More

“Ol” 26 apreldən kinoteatrlarda OLacaq

"OL" filmi 26 apreldən kinoteatrlarda nümayiş olunacaq. Film ssenarist və rejissor olan iki qardaşdan bəhs edir. Uğursuz premyera gecəsindən sonra, sponsorlar tərəfindən döyülən və...

Beynəlxalq Muğam Mərkəzində “Kərgədan buynuzu” tamaşası nümayiş olunacaq

18 fevral tarixində Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Kərgədan buynuzu” tamaşası nümayiş olunacaq. Maqsud İbrahimbəyovun “Kərgədan buynuzu” əsərinin motivləri əsasında...

Marina Davıdova – “Başlanğıcı və sonu olmayan TEATR”

İstər adi tamaşaçı, istər peşəkar teatr mütəxəssisi üçün Teatr ya məbəddir, ya məktəb, ya mədrəsə, yada ki, sadəcə, Teatr. Teatr geniş anlamda “dünyaya yaxşılıq,...

Recent

Firudin Mehdiyevin xatirə gecəsi keçiriləcək

Mayın 7-də görkəmli opera ifaçısı, aktyor Firudin Mehdiyevin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş xatirə gecəsi keçiriləcək. Akademik Opera və Balet Teatrının səhnəsində yaddaqalan partiyalar...

Teatrın yenidən qurulması işləri haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Bakı şəhərinin Binəqədi rayonunda İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrı binasının əsaslı təmiri və yenidən qurulması işləri haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının...

AMİD QASIMOV: “Ölə bilməməkdən qorxuram”

Kimdir Amid Qasımov? - Allah bilir (gülür)... Allaha inanırsan? - Onun mənə inandığı qədər. Volter deyir: “Allah olmasaydı, onu uydurmaq lazım gələrdi”. Mən daha çox özünü tanımaq,...