Ana səhifə » Sosium » 27 Mart – Beynəlxalq Teatr Günü

Son yazılar

Müsahibə
İyun 18, 2019

“Bermud üçbucağı”nda – Qabil Quliyev

Xəbər
İyul 20, 2019

Şair, dramaturq Kəmalə Ağayeva vəfat edib

Xəbər
İyul 18, 2019

Dramaturq Tüncer Cücenoğlu vəfat etdi

Xəbər
İyul 17, 2019

“Stanislavskinin Elektroteatrı” ilk dəfə Bakıda

Mövqe
İyul 17, 2019

Könül Əliyeva-Cəfərova – KƏDƏRLİ KLOUN haqqında şən elegiya

Xəbər
İyul 16, 2019

Xəyalə Rəis – Teatrlarımızın ən çalışqan mətbuat katibi kimdir?

Müsahibə
İyul 16, 2019

Mikayıl Mikayılov: “Azərbaycan Teatrının tarixində müəyyən işlər etməyin vaxtı çatıb”

Xəbər
İyul 15, 2019

Bakı Uşaq Teatrı iki tamaşa ilə çıxış edəcək

Xəbər
İyul 15, 2019

Lənkəran Dövlət Dram Teatrı İranda keçirilən Milli Teatr Festivalının diplomuna layiq görülüb

Müsahibə
İyul 11, 2019

Şekspirin mənfi obrazlarından niyə bezmirik?

Xəbər
İyul 11, 2019

Akademik Musiqili Teatr mövsümə “O olmasın, bu olsun”la yekun vuracaq

Xəbər
İyul 11, 2019

Gənc Tamaşaçılar Teatrı mövsümü “Müharibə” tamaşası ilə bağladı

Xəbər
İyul 11, 2019

Kukla Teatrı mövsümü başa vurur

Xəbər
İyul 9, 2019

ƏSA Teatrı mövsümü anşlaqla başa vurdu

Müsahibə
İyul 7, 2019

Bolqar rejissor Qarabağ barədə pyes yazır

Mövqe
İyul 6, 2019

İSRAFİL İSRAFİLOV – SƏN KİMSƏN, HAMLET?

Xəbər
İyul 6, 2019

Bakı Uşaq Teatrı Türkiyədə təcrübəsini öyrədir

Xəbər
İyul 5, 2019

Prezident daha bir xalq artistinə ev bağışladı

Xəbər
İyul 5, 2019

Akademik Musiqili Teatrda mükafatlandırma mərasimi olub

Xəbər
İyul 5, 2019

Yubiley mövsümü başa çatır…

Xəbər
İyul 4, 2019

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında mövsümü mükafat təsis edilib

Resenziya
İyul 4, 2019

Şarpantye, musiqini ver! Buyurun teatra                     

Xəbər
İyul 3, 2019

Lənkəran teatrı İrana festivala gedir

Xəbər
İyul 3, 2019

Əməkdar artist ürəyindən əməliyyat olunub

Xəbər
İyul 3, 2019

Akademik Musiqili Teatrda Faiq Zöhrabovun 80 illik yubileyi qeyd olunacaq

Müsahibə
İyul 2, 2019

BİR GƏNCİN MANİFESTİ, YAXUD İKİ GƏNCİN DİALOQU

Müsahibə
İyul 2, 2019

Asiman Ağa Rövşən – “Məşhurluq mənə çox lazım olacaq”

Xəbər
İyul 2, 2019

21 illik “Kontrabas” bu dəfə ABŞ-a səfərə gedir

Xəbər
İyul 2, 2019

“Dovşanın ad günü”nə hazırlaşanlar

Xəbər
İyun 24, 2019

Şukinçi tələbələrimizin Bakı qastrolu başlayır

Mövqe
İyun 24, 2019

Fəridə Cəlilova – İKİ DÜNYANIN GÖRÜŞDÜYÜ YER ― QAZAN: TÜRK EPOSUNU XATIRLADAN FESTİVAL

27 Mart – Beynəlxalq Teatr Günü

Bu gün Beynəlxalq Teatr Günüdür. Bu əlamətdar gün UNESCO yanında Beynəlxalq Teatr İnstitutunun 1962-ci ildə Vyanada keçirilmiş IX konqresində qəbul edilmiş qərara əsasən təsis olunub. Ənənəyə əsasən hər il Beynəlxalq Teatr Günü münasibətilə görkəmli teatr xadimləri ictimaiyyətə müraciət ünvanlayırlar. Bu ənənənin əsasını qoyan və ilk dəfə dünya ictimaiyyətinə Teatr Günü münasibəti ilə müraciət göndərən fransalı yazıçı Jan Kokto (1962-ci il) olub.

Bu ənənəni davam etdirəm Beynəlxalq Teatr İnstitutu hər il mart ayının 27-də müxtəlif ölkələrdən olan bir görkəmli teatr xadiminin müraciətini yayımlayır. 2019-cu ildə Beynəlxalq Teatr İnstitutunun rəsmi saytında Kuba rejissoru, dramaturqu və teatr pedaqoqu Karlos Seldranın müracətini dərc edilib. TeatrO.az sənət portalı Karlos Seldran haqqında qısa informasiyanı və onun cəmiyyətə ünvanladığı müraciətin mətnini diqqətinizə təqdim edir:

Karlos Seldran Kubanın paytaxtı Havana şəhərində yaşayan teatr pedaqoqu və professordur. 20 ildən artıqdır ki, Kuba İncəsənət Universitetində fəaliyyət göstərən Karlos Seldran, həmçinin yaratdığı Arqos Teatrında rejissor və dramaturq kimi də çalışır. Arqos Teatrı Avropa mədəniyyətini Brext, Bekket, Strindberq və İbsen kimi dramaturqların əsərləri ilə Latın Amerikalı tamaşaçıyla tanışdıran və müasir performansları ilə Avropa teatrına yeni nəfəs gətirməyi qarşısına məqsəd qoyan bir teatrdır. Teatrın bu günə qədərki ən tanınmış işi isə Karlos Seldranın ədəbi mətnini yazdığı və quruluş verdiyi “On milyon” adlı tamaşasadır. Bu əsər bir çox tənqidçilər tərəfindən bəyənilib və həm Kuba, həm də beynəlxalq arenada nümayiş etdirilib. Seldran tərəfindən 2018-ci ildə yazılmış və quruluş verilmiş son tamaşa – “Misteriyalar və kiçik hissələr” də maraqla qarşılanmışdı. Kuba və beynəlxalq arenada bu uğurları Karlos Seldrana bir çox mükafatlara da qazandırır. Sənətkar 1988-ci ildən 2018-ci ilə qədər 16 dəfə Kuba Teatr Tənqidçiləri mükafatını qazanır. Həmçinin, 2000-ci ildə qazandığı Kuba Mədəniyyətinin Milli Fərqlənmə mükafatı və 2016-da qazandığı Kuba Milli Teatr mükafatı da bunların sırasındadır.

Teatr ənənəsi üfüqidir

“Mən teatrı anlamazdan öncə müəllimlərim artıq bu sənətin içində idilər. Onlar ömürlərinin sonuna qədər dəyişməz qalan teatra yanaşma və poetikalarını formalaşdırmışdılar. Bu gün onlardan çoxu tanınmır və ya unudulub: səssizliklə məşq otaqlarında və dolu tamaşa zallarında işlədilər, uzun çalışmalar və böyük uğurların ardından bu sənətdən yavaş-yavaş itdilər. Taleyimin onların yolunu davam etmək olduğunu anlayanda onu da başa düşdüm ki, təkrarolunmaz bir məqamın aşkarlığına varmadan, indiki zamanda yaşamaq kimi bu füsunkar, nadir bir ənənə mənə miras qalıb. Həmin məqam teatrın qaranlığında təbii davranışın, etirafın (vəhyin) himayəsi altında başqasıyla bir görüşdür. Mənim teatral vətənim şəhərimin ən fərqli vilayətlərindən, hər gecə gəlib bizimlə bir neçə saat, bir neçə dəqiqə keçirən izləyicilərlə tanışlıq anlarından ibarətdir. Həyatım özümdən imtina etdiyim, özüm üçün acı çəkdiyim o bənzərsiz dəqiqələrdən qurulur və mən həmin anlarda yenidən doğuluram, peşəmin mənasını yenidən dərk etməyə başlayıram. Bizim nə dediyimizi və nə etdiyimizi yaxşı bildiyimiz, ən dərin, ən özəl cəhətlərimizi səhnə işıqları altında yansıtdığımız yerdə mən saf və fani həqiqətlərlə yaşayıram. Mənim və aktyorlarımın teatral vətəni – ritorik, maskalarımızı çıxardığımız, əslində, kim olduğumuzdan qorxduğumuz və qaranlıqda əl-ələ irəlilədiyimiz belə məqamlardan toxunmuş bir vətəndir. Teatr ənənəsi üfüqidir. Teatrın dünyanın hər hansı bir yerində, hansısa şəhərdə və yaxud xüsusi bir binada yerləşdiyini heç kim sübut edə bilməz. Mənim qəbul etdiyim teatr görünməz bir coğrafiyada yayılıb və onunla məşğul olan insanların həyatını, sənətini bircə qovuşdurucu jestlə birləşdirir. Bütün teatr ustaları onları qoruyan, məşhur edən hansısa bir xüsusi vasitə olmadan təkrarolunmaz aydınlıq və gözəllik məqamında ölürlər. Teatr müəllimləri bunu yaxşı bilir, gördüyümüz işin kökündə qətiyyətlə qarşılaşanda – böyük təhlükənin ortasında qərarsızlıq, güc, azadlıq, doğruluq məqamları yaradanda – heç bir tanıma keçərli olmur. Gördükləri işi solğun formada göstərən video, fotolardan başqa həyatda heç nələri qalmır. Və bu materiallarda həmişə orada baş verən anların tərcümə edilməyəcəyini, başqa yerdə tapılmayacağını, hətta oradakı reallığın həyatın özündən daha şəffaf olduğunu və əsl həyat təcrübəsi olduğunu başa düşən tamaşaçıların susqunluğu əksik olur. Teatrın özlüyündə böyük bir ölkə, bütün dünyanı əhatə edən bir ərazi olduğunu başa düşdükdə içimdə azadlığı realizə edən bir təsbit ortaya çıxdı: çox uzağa getməyinizə, hərəkət etməyinizə ehtiyac yoxdur, siz özünüzdən qaça bilməzsiniz. Kütlə – sənin olduğun hər yerdədir. Sənin yanında olan yoldaşlara ehtiyacın var. Evindən kənarda donuq, anlaşılmaz gündəlik reallığın mövcuddur. Bütün bunlardan sonra Odisseyin arqonavtlarla səyahətini təkrarlamağa başlayırsınız: siz sərt və sıx dünyanızı sürətləndirməkdən bezməyən hərəkətsiz bir səyyah olursunuz. Sizin səyahətiniz başdöndürücüdür və heç kim onun qarşısını ala bilməz. Sizin səyahətiniz insanların xəyallarına istiqamətlənir, ən uzaq yerdə əkilən toxuma dönür: tamaşaçılarınızın sivilliyinə, etikliyinə və vicdanına əkilmiş toxuma. Məhz buna görə mən hərəkət etmirəm, evdə ən yaxınlarımın arasında, durğunluqda gecə-gündüz işləyirəm, çünki, sürətin sirrinə sahibəm.

Tərcümə edən: Emin Əliyev 

Oxşar yazılar

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir